Đón bố mẹ sang Pháp là mong muốn chính đáng của mọi người con xa quê, và là một thủ tục thật sự gian nan. Lãnh sự quán xem xét kỹ nguy cơ người xin visa ở lại quá hạn. Số liệu chính thức về tỷ lệ từ chối, theo từng nước và từng lãnh sự quán, được Ủy ban châu Âu công bố mỗi năm (ec.europa.eu/home-affairs) : hãy xem năm mới nhất thay vì một con số trên diễn đàn. Bài này hướng dẫn cách chuẩn bị hồ sơ từ cả hai phía : bố mẹ ở Việt Nam, và vợ chồng bạn ở Pháp.
Xem bản tiếng Pháp đầy đủ → (viết cho chồng/vợ Pháp của bạn, gửi link này cho anh/cô ấy đọc phần việc bên Pháp).
Vì sao visa Schengen khó với bố mẹ Việt Nam ?
Visa Schengen ngắn hạn (loại C) cho phép ở tối đa 90 ngày trong mỗi 180 ngày trong khối Schengen, với mục đích thăm thân, du lịch. Với người Việt, lãnh sự quán xét kỹ vì muốn tránh : ở lại quá hạn visa, dùng visa ngắn hạn để định cư lâu dài, khai sai mục đích.
Nghịch lý cần nói thẳng : hồ sơ « rủi ro » trong mắt lãnh sự là người lớn tuổi, thu nhập thấp, ít ràng buộc tại Việt Nam : nghĩa là đúng chân dung của nhiều ông bà bố mẹ Việt sống giản dị ở quê. Câu trả lời không phải là tô vẽ hồ sơ, mà là chứng minh bằng giấy tờ những ràng buộc có thật : căn nhà ở quê dù nhỏ vẫn là giấy tờ nhà đất ; các con, các cháu còn ở Việt Nam là ràng buộc gia đình vững chắc ; bàn thờ tổ tiên mà ông bà đang hương khói, về mặt văn hóa, là sợi dây níu giữ mạnh nhất, và thư mời hoàn toàn có thể giải thích điều đó cho viên chức Pháp hiểu.
Hồ sơ phía bố mẹ (người xin visa)
Bố mẹ tự đứng tên xin visa, nộp qua trung tâm TLScontact tại Việt Nam :
| Giấy tờ | Ghi chú |
|---|---|
| Hộ chiếu | Cấp chưa quá 10 năm, còn ít nhất 2 trang trống, còn hạn ít nhất 3 tháng sau ngày dự kiến về |
| Ảnh thẻ sinh trắc học | Đúng chuẩn Schengen |
| Tờ khai xin visa Schengen | Trên trang France-Visas / TLScontact |
| Chứng minh ràng buộc tại Việt Nam | Sổ đỏ/giấy tờ nhà, sổ lương hưu, giấy khai sinh các con còn ở Việt Nam… |
| Chứng minh tài chính (nếu có) | Sao kê 3 tháng, lương hưu, nếu không có, xem phần « bảo lãnh » bên dưới |
| Bảo hiểm du lịch | Mức bồi thường tối thiểu 30 000 €, toàn khối Schengen, suốt thời gian ở |
| Vé máy bay khứ hồi | Thường chỉ cần đặt chỗ : đừng mua vé không hoàn trước khi có visa (cần kiểm tra trên danh sách France-Visas) |
Hồ sơ phía Pháp (con và con rể/con dâu bảo lãnh)
| Giấy tờ | Ghi chú |
|---|---|
| Thư mời | Nêu rõ quan hệ gia đình, thời gian, mục đích chuyến thăm (xem cấu trúc bên dưới) |
| Attestation d'accueil | Giấy xác nhận đón tiếp, bắt buộc nếu bố mẹ ở nhà bạn ; tòa thị chính (mairie) nơi bạn ở xác nhận trước khi xin visa ; tem thuế 30 €. Service-Public không nêu thời hạn hiệu lực : hỏi tòa thị chính |
| CMND/hộ chiếu người bảo lãnh | Bản sao |
| Chứng minh chỗ ở | Hóa đơn dưới 3 tháng |
| 3 phiếu lương gần nhất | Chứng minh khả năng lo cho khách trong thời gian ở Pháp |
| Giấy đăng ký kết hôn | Chứng minh quan hệ gia đình với người xin visa |
| Thẻ cư trú của bạn | Nếu bạn (người con Việt) đang ở Pháp |
Thư mời : cấu trúc hiệu quả
Thư mời là giấy tờ « con người » nhất của bộ hồ sơ, nơi gia đình bạn có thể tạo khác biệt. Một lá thư tốt gói trong một trang, viết bằng tiếng Pháp (chồng/vợ Pháp của bạn viết và ký), theo thứ tự :
- Người mời là ai : tên, quốc tịch, địa chỉ, nghề nghiệp, và quan hệ chính xác (« con rể của ông bà X, chồng của con gái ông bà từ ngày… ») ;
- Mời ai : danh tính đầy đủ của bố mẹ đúng như trên hộ chiếu (chú ý chính tả, tên tiếng Việt phiên âm hay sai lệch giữa các giấy tờ) ;
- Lý do cụ thể, có ngày tháng : « thăm gia đình từ ngày… đến ngày…, nhân dịp cháu đầu lòng chào đời / đám cưới / nghỉ hè ». Lý do cụ thể và có giới hạn làm yên lòng ; « sang khám phá nước Pháp » chung chung gây lo ngại ;
- Hậu cần : ở đâu (nhà hai bạn, kèm số attestation d'accueil), ai chi trả gì ;
- Cam kết trở về : một câu nêu các ràng buộc của bố mẹ tại Việt Nam (các con khác, nhà cửa, công việc) và ý định về đúng ngày.
Nếu bố mẹ không có thu nhập riêng : bảo lãnh tài chính
Trường hợp rất phổ biến : bố mẹ về hưu ở quê, không có sao kê ngân hàng « đẹp ». Giải pháp là cam kết bảo lãnh tài chính chính thức từ phía Pháp : con rể/con dâu Pháp viết cam kết chi trả toàn bộ chi phí chuyến đi, kèm 3 sao kê tài khoản và phiếu lương gần nhất. Việc bố mẹ không có thu nhập riêng không phải lý do từ chối khi người bảo lãnh chứng minh được năng lực tài chính rõ ràng, điều gây từ chối là sự mập mờ, không phải sự giản dị.
Nộp hồ sơ tại TLScontact : phí và thời gian
- Phí visa Schengen : 90 € (không hoàn nếu bị từ chối) + phí dịch vụ TLScontact ;
- Thời gian xử lý : về nguyên tắc 15 ngày theo lịch, có thể đến 45 ngày nếu hồ sơ cần xem xét kỹ hơn (Bộ luật Thị thực của Liên minh châu Âu, Điều 23). Có thể nộp sớm nhất 6 tháng và muộn nhất 15 ngày trước ngày đi : hãy để dư thời gian ;
- Đặt lịch hẹn online trên trang TLScontact (Hà Nội, TP.HCM).
Lần đầu nộp, bố mẹ sẽ lấy dấu vân tay và ảnh sinh trắc học (lưu trong hệ thống VIS của Schengen). Tin vui cho các lần sau : dữ liệu này dùng lại được trong 59 tháng : xin visa lần hai trong vòng 5 năm có thể không cần đến trung tâm nữa. Ngày nộp hồ sơ, gia đình nên cử một người đi cùng ông bà đến cửa trung tâm : bên trong, chỉ người xin visa được vào, trừ trường hợp người cần hỗ trợ (France-Visas).
Chiến lược dài hạn : xây dựng lịch sử du lịch
Nguyên tắc nhiều gia đình biết quá muộn : visa đầu tiên quyết định các visa sau. Bố mẹ đi đúng hạn, về đúng ngày ở lần đầu, lần sau xin dễ hơn hẳn, và dần dần có thể được cấp visa nhiều lần vào (multi-entry) thời hạn dài. Vì vậy, dù rất muốn ông bà ở thêm : đừng bao giờ để quá hạn visa, kể cả một ngày. Kỷ luật của lần đầu là món quà cho mọi chuyến thăm sau.
Bố mẹ có thể ở Pháp bao lâu ?
Tối đa 90 ngày trong mỗi chu kỳ 180 ngày trong toàn khối Schengen. Muốn ở lâu hơn (ví dụ chăm cháu mới sinh nhiều tháng), cần loại visa khác (visa dài hạn thăm thân), thủ tục nặng hơn nhiều và không phải lúc nào cũng được cấp.
Bị từ chối thì làm gì ?
Đọc kỹ lý do từ chối (được ghi trong thông báo). Có thể khiếu nại lên Vụ trưởng Vụ Thị thực (sous-directeur des visas, Bộ Nội vụ Pháp) trong vòng 30 ngày : với visa ngắn hạn, đây là nơi nhận khiếu nại, không phải CRRV (CESEDA, điều D312-3 và D312-4). Tuy vậy, với visa ngắn hạn, thường nhanh hơn là nộp lại hồ sơ mới đã khắc phục đúng điểm yếu : thêm chứng minh ràng buộc, thư mời cụ thể hơn, cam kết bảo lãnh đầy đủ hơn.
Có nên nhờ dịch vụ làm visa không ?
Không bắt buộc, toàn bộ thủ tục tự làm được và bài viết này + bản tiếng Pháp đã hướng dẫn đủ. Nếu dùng dịch vụ, chỉ nên xem đó là hỗ trợ giấy tờ ; cảnh giác với nơi hứa « bao đậu » : không ai bảo đảm được kết quả visa, và hồ sơ khai sai sự thật sẽ hại các lần xin sau.
Người Pháp, tác giả các sách phương pháp học ngoại ngữ, có vợ người Việt. Blog giải thích những gì các văn bản chính thức quy định về thủ tục hành chính và cuộc sống của các cặp đôi Pháp-Việt.